TRisk Metodolojisi

TRisk, BIST'te işlem gören 17 endüstriyel şirket için kamuya açık finansal raporlar (KAP), TCMB EVDS makro serileri ve uluslararası emtia fiyatları üzerinden tutarlı bir senaryo analizi çerçevesi sunar. Bu sayfa modelin nasıl çalıştığını, hangi varsayımlara dayandığını ve sınırlarını açıklar.

1. Veri Kaynakları

• KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu) — çeyreklik finansal tablolar, dipnotlar, yatırım projeleri, ortaklık yapısı, iştirakler. Tarihsel kapsam: 2016+ (2022 sonrası TMS 29 enflasyon düzeltmesi uygulanmış formatta).
• TCMB EVDS — döviz kurları (USD/TL, EUR/TL), faiz oranları (TCMB politika faizi, mevduat/kredi), TÜFE/ÜFE, USD-bazlı yurt içi PPI alt indeksleri.
• Yahoo Finance — günlük hisse fiyatları (BIST kapanış), BIST100 endeksi (beta hesabı için 5 yıl).
• FRED (St. Louis Fed) — ABD endüstriyel göstergeler (WTI ham petrol, US drilling activity, US pipe PPI, US steel PPI) — ihracat odaklı firmalar için.
• EVDS USD-PPI / SITC indeksleri — USD-fonksiyonel para birimi firmaları (BRSAN gibi) için saf USD-bazlı spread hesabı.

Tüm veriler otomatik olarak çekilir, günde 2-4 kez güncellenir (kaynak özelinde). Sapma/eksiklik tespit edildiğinde 7 katmanlı sanity framework uyarı üretir.

2. Değerleme Yöntemi

Her firma için optimal değerleme yöntemi (P/B, EV/Sales, EV/EBITDA, EPS×PE veya P/B fallback) 2018-2025 dönemini kapsayan walk-forward backtest ile seçilir; en düşük ortalama MAPE (Mean Absolute Percentage Error) ve en yüksek sign-accuracy (yön doğruluğu) sağlayan yöntem aktif edilir. Sonuçlar her ay otomatik yeniden değerlendirilir.

Aktif paradigma matrisi (2026-06):

• Spread modeli (12 firma): rafineri (TUPRS), entegre çelik (EREGL/KRDMD), çimento (CIMSA/OYAKC), petrokimya (PETKM), gübre (GUBRF), boru (BRSAN), cam (SISE), enerji (ENJSA, ENKAI), demir (TRALT). Operasyonel kâr, çıktı-girdi emtia spread'ine (crack spread, HRC-iron ore spread, vb.) bağlı.
• Non-spread modeli (5 firma): holding/dağıtım/perakende firmaları — gelir büyümesi ve hizmet marjı üzerinden.

3. Hesaplama Akışı

Çekirdek formül

Hedef fiyat = (operasyonel kâr × hedef çarpan − net borç) / pay sayısı (yöntem-bazlı). Çarpan, geçmiş 8-16 çeyreklik kalibrasyondan elde edilir; aralık sınırı backtest ±%5 buffer ile belirlenir.

Hybrid Layered overlay (slider tepkisi için)

Slider hareketi olmadığında çekirdek model değişmez (backtest invariance). Slider hareket ederse 4 katman overlay devreye girer:

• Doc 04 (İşletme Sermayesi): DIO/DPO/DSO değişimi → ek finansman maliyeti/geliri net kâra yansır.
• Doc 05 (Stok Etkisi): stok devir hızı + hammadde fiyat değişimi → stok değer düzeltmesi.
• Doc 09 (Frontend Maliyet Katmanı): EV/Sales modeli için maliyet sliderı ek penalty olarak EPS×PE bridge üzerinden fair price'a yansır.
• Plan A (Commissioning): yatırım projelerinin devreye alma tarihine göre kapasite/gelir artışı ileri çeyreklere eklenir.

4. Senaryo Editörü (Top-Down)

Her firma için 5 ana KPI — Hasılat, Brüt Marjı, Faaliyet Giderleri, Vergi, Hedef Çarpan — 4 çeyrek için manuel düzenlenebilir. Base senaryo modelin tahmini, Bull/Bear ±%15 hasılat / ±2pp marja / ∓%5 opex / ±0.1× çarpan ile otomatik üretilir. Hücreye yazılan her değer 400ms sonra Hedef Fiyat'ı yeniden hesaplar.

Tersine Senaryo (Piyasa Ne Fiyatlıyor?): mevcut piyasa fiyatına ulaşmak için her KPI'da tek-değişken olarak gereken implied değer, binary search ile bulunur (50 iterasyon, monotonik yön otomatik tespit edilir).

5. Aracı Kurum Konsensüsü

Türk aracı kurumlarının son 6 ay içinde yayınladığı hedef fiyat raporları, Anthropic Claude WebSearch tool'u ile haftalık olarak toplanır; her broker'ın en güncel raporu DB'ye kaydedilir (UNIQUE constraint: ticker × broker × tarih). Konsensüs metrikleri: median/mean/min/max/std hedef + recommendation dağılımı (AL/TUT/SAT).

Konsensüs KPI Heatmap: her broker'ın hedef fiyatı, Doc 17 tersine senaryo matematiğiyle implied KPI değerlerine çözülür. Brokerlar arası median, "piyasa hangi KPI'yı ne kadar fiyatlıyor?" sorusuna mekanizma cevabı verir. Bu tablo broker'ların gerçek quarterly KPI tahminlerini değil, hedef fiyatlarından ters çözülmüş implied değerleri gösterir.

6. Doğrulama (Sanity Framework)

Her deploy öncesi 7 katmanlı sanity test koşar:

• L1 Schema — zorunlu KB alanları, tip kontrolü.
• L2 Numerical — değer aralıkları, büyüklük makullüğü.
• L3 Relational — cross-field invariantlar (spread overlap, runtime↔KB tutarlılığı, bridge ev_sales hesap kontrolü).
• L4 Behavioral — Playwright UI testleri (slider tepkisi, tab geçişi).
• L5 Differential — backend ↔ kalibrasyon ↔ frontend qCount çapraz doğrulama.
• L6 Regression — TUPRS V9 lock testi (önemli prod referansı).
• L7 Properties — determinism, monotonicity, slider yön tutarlılığı, fair price math.

Aylık drift kontrolü (her ayın 1'inde) tüm firmaların backtest sonuçlarını yeniden hesaplar; ≥10pp MAPE değişimi veya yöntem değişimi varsa uyarı dosyası üretir.

7. Sınırlamalar

• Model emtia fiyat hareketlerini öngörmez — emtia/spread'in belirli seviyede sürdüğü varsayımı altında firmanın değerlemesini hesaplar. Slider ile kullanıcı kendi emtia varsayımını test eder.
• Tek-tek olaylar modelin dışındadır: jeopolitik şok, regülasyon değişikliği, şirkete özgü hukuki/operasyonel sürprizler tahminlerden sapmaya yol açabilir.
• TMS 29 enflasyon düzeltmesi 2022+ veriler için uygulanmıştır. 2016-2021 dönemi reel-bazda zenginleştirilmiş; bazı çeyreklerde sparse veri nedeniyle ±%15 belirsizlik mevcuttur.
• Hedef fiyat ≠ yatırım tavsiyesi. Hisse senedi alım-satım kararı SPK lisanslı bir kuruluştan profesyonel danışmanlıkla alınmalıdır.